Ανακοινώσεις

2η Ημερίδα Εσωτερικής Παθολογίας – 18 Οκτωβρίου 2014

2η  ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ
Β΄ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ
18 Οκτωβρίου 2014
Αμφιθέατρο, Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων ΚΕ.Δ.Ε.Α.) ΑΠΘ 

«Η ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΜΕΣΟ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ»

Σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Ανοσολογίας

Υπό τη Χορηγεία της Επιτροπής Ερευνών ΑΠΘ
Υπό την αιγίδα του ΑΠΘ

 

Πρόγραμμα – 2η ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ Σ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ

Εκπομπή στο ραδιόφωνο

Ο Πρόεδρος της Εταιρείας Θάνος Δρίτσας μαζί με τον Πρόεδρο της Εκπαιδευτικής Επιτροπής Νίκο Γελαδά μίλησαν ζωντανά στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, την Παρασκευή 4/10,  προσκεκλημένοι στην εκπομπή της Χριστίνας Βίδου με θέμα ΑΣΚΗΣΗ και ΥΓΕΙΑ.  Οι συνεργάτες μας μίλησαν για την αξία της άσκησης και προέβαλαν το ρόλο της ΕΛΕΡΓΑ.

Το link για να ακούσετε την παρουσίαση είναι το http://www.skai.gr/player/Radio/?mmid=243214

 Η εκπομπή ήταν δίωρη και υπήρξαν διακοπές της ροής λόγω επικαιρότητας. Το πιο σημαντικό κομμάτι ακούγεται στο τελευταίο ημίωρο, οπότε μπορείτε να μετακινήσετε τον cursor ανάλογα.   

Ραδιοφωνική Εκπομπή

Την Παρασκευή 4/10, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Θάνος Δρίτσας μαζί με τον Πρόεδρο της Εκπαιδευτικής Επιτροπής Νίκο Γελαδά θα είναι ζωντανά στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, 18:00-19:00, προσκεκλημένοι στην εκπομπή της Χριστίνας Βίδου με θέμα ΑΣΚΗΣΗ και ΥΓΕΙΑ.

Ημερίδα “Πρώιμη κινητοποίηση και αποκατάσταση μετά τη νοσηλεία σε ΜΕΘ”

Ημερίδα σχετικά με την πρώιμη κινητοποίηση και την αποκατάσταση μετά τη νοσηλεία στη ΜΕΘ θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 15 Ιουνίου 2013 στις εγκαταστάσεις του κέντρου αποθεραπείας – αποκατάστασης “ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ”. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης έχει αναρτηθεί στο πεδίο ‘εκπαίδευση’ της ιστοσελίδας.  

2ο Επιστημονικό Συνέδριο ”Άσκηση & Υγεία”

Το 2ο Επιστημονικό Συνέδριο “Άσκηση & Υγεία” θα πραγματοποιηθεί 19 – 21 Απριλίου 2013 στις εγκαταστάσεις του ΤΕΦΑΑ Αθηνών. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του συνεδρίου (www.tefaacongress.gr). 

Θέσεις ΕΛΕΡΓΑ για την αποκατάσταση βαρέως πασχόντων ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία

To κείμενο που ακολουθεί αφορά στις θέσεις της Εταιρείας μας πάνω στην αποκατάσταση βαρέως πασχόντων ασθενών. Κατατέθηκε στο Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης τον Αύγουστο 2011.  

 

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΣΟΒΑΡΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ

-Η ανάγκη άμεσης σύνδεσης των κέντρων αποκατάστασης με το  Γενικό Νοσοκομείο-

«διαγραμματική παρουσίαση»

 

  1. 1.          Οι ανάγκες για ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Άμεσα μετά από νοσηλεία για σοβαρό νόσημα σε νοσοκομείο
  2. 2.           Η σύγχρονη άποψη για πρώιμη έναρξη φυσικής αποκατάστασης
  3. 3.          Η υπάρχουσα σήμερα κατάσταση στην Ελλάδα
    1. a.  Σαφής διαχωρισμός των κέντρων αποκατάστασης από την αντιμετώπιση των χρονίως πασχόντων
    2. 4.           Τα οφέλη από την σύνδεση των κέντρων αποκατάστασης με το νοσοκομείο
    3. 5.          Σύνοψη – Συμπέρασμα

 

 

 

  1. 1.    Οι ανάγκες για ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ άμεσα μετά από νοσηλεία για σοβαρό νόσημα σε νοσοκομείο

 

Α. Νοσηλεία => απώλεια λειτουργικότητας => κοινωνικότητα

     Συνέπειες της μη αμέσου αντιμετώπισης

Β. Η παλαιά αντίληψη ότι αποκατάσταση είναι η τρίτη φάση της ιατρικής αντιμετώπισης

Γ.  Η νέα αντίληψη είναι η πρόληψη και η άμεση από το νοσοκομείο έναρξη της αποκατάστασης.

Α. Ασθενείς που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο ανεξαρτήτως αιτίας (π.χ εγχείριση, μετά από τραύμα, διαγνωστική διερεύνηση, έμφραγμα, παρόξυνση χρόνιας αναπνευστικής) οδηγούνται σε σημαντική απώλεια της λειτουργικότητας τους ή και αναπηρία, ανικανότητα κοινωνικοποίησης και επάνοδο στην εργασία τους.

Αυτό συμβαίνει λόγω της ακινητοποίησης αλλά και ως συνέπεια των νοσημάτων. Οταν η παραμονή στο νοσοκομείο παρατείνεται, η αρνητική επίδραση αφορά σχεδόν όλα τα σύστηματα μυϊκό, σκελετικό (απώλεια μυϊκής μάζας, δυσλειτουργία αρθρώσεων, έκτοπος οστεοπόρωση), καρδιαγγειακό σύστημα, ενδοκρινολογικό, γαστρεντερολογικό, ουροποιητικό, αναπνευστικό, καθώς και τη ψυχιατρική σφαίρα των ασθενών οδηγώντας σε καταθλιπτικού τύπου / αγχώδεις διαταραχές, παραλήρημα, νοητική υστέρηση, διαταραχές της συμπεριφοράς. Σε ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών – κυρίως των βαρέως πασχόντων – χρειάζεται μεγάλο χρονικό διάστημα για την αποθεραπεία και πολύ συχνά καταλήγουν σε σοβαρή αναπηρία παρά την άριστη ιατρική αντιμετώπιση όταν δεν υπάρχει έγκαιρη αγωγή φυσικής αποκατάστασης.

Β. Πρώιμος αναγνώριση αναγκών για φυσική αποκατάσταση.
Η παλιά επιστημονική θέση ήταν ότι η αποκατάσταση χρονικά εφαρμόζεται μετά την πλήρη ολοκλήρωση της ιατρικής αντιμετώπισης. Ετσι οι ασθενείς στις προηγούμενες δεκαετίες παρέμειναν κλινήρεις μέχρις την πλήρη αποθεραπεία. Ασθενείς με νοσήματα όπως έμφραγμα μυοκαρδίου, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια παρέμειναν στο νοσοκομεία για πολλές ημέρες σε ακινησία ενώ ελάμβαναν οδηγίες με το εξιτήριο περιορισμό της κινητικότητας και απαγόρευση οποιαδήποτε άσκησης.   

Πολλές δημοσιεύσεις έχουν καταδείξει οφέλη της πρώιμης έναρξης της φυσικής άσκησης και της εφαρμογής φυσικής αποκατάστασης. Υπάρχουν επίσης στοιχεία και έχει γίνει πρακτική σε πολλά κέντρα η φυσική αποκατάσταση να προηγείται σημαντικών χειρουργικών παρεμβάσεων. Αυτό οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα και ταχύτερη αποθεραπεία μετά την χειρουργική παρέμβαση ( «στην χώρα μας ακινητοποιούμε τους ασθενείς στο νοσοκομείο μέχρι να έλθει η σειρά τους για χειρουργείο», αυτό είναι λάθος σύμφωνα με πληθώρα ερευνών).

 


  1. 2.        Η σύγχρονη άποψη για πρώιμο έναρξη φυσικής αποκατάστασης

 Η επικρατούσα επιστημονικά τεκμηριωμένη τρέχουσα άποψη είναι η φυσική αποκατάσταση να αρχίζει από το νοσοκομείο (πρώτη φάση Ι) και να συνεχίζεται σε ειδικά κέντρα επίβλεψης άμεσα μετά την ολοκλήρωση της ιατρικής παρέμβασης. Τα κέντρα αποκατάστασης που υποδέχονται άμεσα μετά την ολοκλήρωση της ιατρικής παρέμβασης πρέπει να έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης και αντιμετώπισης μικρών ιατρικών προβλημάτων. Η νέα επομένως αντίληψη και σύγχρονη πρακτική είναι η φυσική αποκατάσταση να αρχίζει από την εισαγωγή στο νοσοκομείο (πρόληψη αναπηρίας) και να συνεχίζεται άμεσα μετά την αντιμετώπιση των ιατρικών προβλημάτων. Η επιβίωση των ασθενών με σοβαρά νοσήματα αυξάνεται σε μεγάλο ποσοστό τον αριθμό των ασθενών που χρήζουν φυσικής αποκατάστασης. Η χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας έχει κάνει την φυσική αποκατάσταση περισσότερο αποτελεσματική.

Η μεγάλη σημασία των κέντρων αποκατάστασης ασθενών και η πρώιμος έναρξης της συντονισμένης έναρξης παρέμβασης έχει πλέον καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και τις οδηγίες σημαντικών επιστημονικών οργανώσεων (AHA: American Heart Association, ESC: European Society of Cardiology, ADA: American Diabetes Association, ACSM: American College of Sports Medicine). Για το λόγο αυτό εφαρμόζεται με επιτυχία στην Ευρώπη (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ελβετία, Σουηδία, Ρωσία) και την Αμερική. Η άσκηση βελτιώνει σημαντικά τη λειτουργική ικανότητα του  ασθενούς, την ποιότητα ζωής και το προσδόκιμο επιβίωσης. Επιπλέον, συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των δαπανών των ασφαλιστικών ταμείων και της πιθανότητας επανεισαγωγής στο νοσοκομείο. Έχουμε, κατά συνέπεια, λιγότερα ενδονοσοκομειακά έξοδα, και χαμηλότερα ποσοστά αναπηρικής σύνταξης, επιπλέον, οι ασθενείς επιστρέφουν στην εργασία τους γρηγορότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Τα προγράμματα αποκατάστασης απευθύνονται σε ασθενείς που πάσχουν από αναπνευστικά νοσήματα (χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια, βρογχικό άσθμα, κυστική ίνωση), καρδιαγγειακά νοσήματα (χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια, στηθάγχη, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, στεφανιαία νόσο, μεταμόσχευση καρδιάς, καρδιοχειρουργική επέμβαση, πνευμονική και αρτηριακή υπέρταση), μεταβολικά νοσήματα (σακχαρώδη διαβήτη, δυσλιπιδαιμία, παχυσαρκία), ή σε ασθενείς μετά από κρανιοεγκεφαλικές ή άλλου τύπου κακώσεις καθώς και σειρά άλλων νοσημάτων (διάφορες μορφές καρκίνου, νεφρική ανεπάρκεια, νόσος του Parkinson κ.α).

Συνοπτικά, τα προγράμματα αποκατάστασης καλύπτουν τρεις φάσεις  :

Φάση Ι: πραγματοποιείται στο Νοσοκομείο (ή Κέντρο Αποκατάστασης που επικοινωνεί άμεσα με το Νοσοκομείο), ξεκινά άμεσα και διαρκεί έως και την έξοδο του ασθενή από το Νοσοκομείο. Περιλαμβάνει αποκατάσταση αναπνευστικής λειτουργίας του ασθενή, αντιμετώπιση μυοσκελετικών δυσλειτουργιών, κινησιοθεραπεία, έναρξη κινητοποίησης, ειδικές ασκήσεις, λογοθεραπεία, εκπαίδευση στην επικοινωνία, ανάπτυξη μεθόδων επικοινωνίας, ψυχολογική υποστήριξη  και οδηγίες πριν το εξιτήριο.

Φάση ΙΙ: πραγματοποιείται στο Νοσοκομείο ή Κέντρο Αποκατάστασης, ξεκινά άμεσα μετά το εξιτήριο και η διάρκεια ποικίλει ανάλογα με το βασικό νόσημα και την κατάσταση του ασθενούς. Σε αυτή την φάση πιθανόν ο ασθενής να έχει την ανάγκη ιατρικής παρακολούθησης ακόμα και μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Περιλαμβάνει εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων και παρεμβάσεων που πραγματοποιείται σε ομαδικό πλαίσιο, ιατρική φροντίδα, νοσηλευτική, λογοθεραπεία, εκπαίδευση κατάποσης, διατροφική και ψυχολογική παρέμβαση, φυσικοθεραπεία συνδυάζοντας και εκπαίδευση των ασθενών με στόχο την τροποποίηση συμπεριφοράς.

Φάση ΙΙΙ: πραγματοποιείται με ή χωρίς ανάγκη επίβλεψης ιατρικής ή νοσηλευτικής φροντίδας (Κέντρο Αποκατάστασης, Γυμναστήριο ή κατ’  οίκον υπό καθοδήγηση, περιοδικές επισκέψεις κτλ.). Περιλαμβάνει προγράμματα άσκησης, ιδανικά εφ’ όρου ζωής (δια βίου άσκηση), με στόχο τη διατήρηση ή βελτίωση των προσαρμογών που επιτεύχθηκαν στην προηγούμενη φάση, συνέχιση των παρεμβάσεων στην  κατ΄οίκον νοσηλεία.

Αρχικά πραγματοποιείται αξιολόγηση της κλινικής, λειτουργικής και φυσικής κατάστασης του ασθενούς (υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία – δοκιμασίες επιστημονικά αποδεκτές που αξιοποιούνται από την εξειδικευμένη ομάδα αποκατάστασης) με στόχο την παραπομπή του στην αντίστοιχη φάση του προγράμματος. Πολλές φορές, όταν αλλάζει η κλινική κατάσταση του ασθενούς, κρίνεται απαραίτητη η μεταφορά του σε προηγούμενη φάση του προγράμματος.

Σημαντικότατο ρόλο στη άρτια λειτουργία των κέντρων αποκατάστασης κατέχει η ομάδα αποκατάστασης που αποτελείται από ειδικά εκπαιδευμένο επιστημονικό προσωπικό στην αξιολόγηση των ασθενών και στην εφαρμογή των προγραμμάτων καρδιοαναπνευστικής/ νευρολογικής/ορθοπεδικής αποκατάστασης ανάλογα της βαρύτητας των ασθενών. Η ομάδα αυτή καθοδηγείται από Ιατρούς με εξειδίκευση στην Αποκατάσταση/Φυσίατροι και συγκροτείται από φυσικοθεραπευτές, εργοφυσιολόγους, εργοθεραπευτές, κινησιοθεραπευτές, νοσηλευτές, γυμναστές, ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, διατροφολόγους κα.. ανάλογα την κατηγορία και τη βαρύτητα των ασθενών καθώς και τη φάση  αποκατάστασης.

 

3.        Υπάρχουσα κατάσταση Σήμερα

 

Σε αντίθεση με τα άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης/ΗΠΑ/Αυστραλία, στην Ελλάδα τα προγράμματα αποκατάστασης στα δημόσια νοσοκομεία είναι σε Εμβρυϊκό στάδιο. Υπάρχει έλλειψη υποδομών και ειδικευμένου προσωπικού. Ελλιπής εκπαίδευση των ελαχίστων φυσικοθεραπευτών.
Σε ελάχιστα μόνο νοσοκομεία υπάρχουν εξειδικευμένα κέντρα αποκατάστασης – κυρίως ορθοπεδικές παθήσεις – με σχεδόν πλήρη ‘ελλειψη κέντρων καρδιοαναπνευστικής αποκατάστασης και ανεπαρκή κέντρων νευρολογικής αποκατάστασης. Αντίθετα πρόσφατα υπάρχει ευρεία ανάπτυξη στον ιδιωτικό χώρο κέντρων αποκατάστασης και ειδικά για ασθενείς μετά από σοβαρές καταστάσεις.

            ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Α. Ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών καταφεύγουν σε κέντρα του εξωτερικού μέσω ταμείων ή της ιδιωτικής ασφάλισης. Αφορά κυρίως ασθενείς μετά από τραύμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

    Β. Υπάρχει μια σύγχυση  ακόμα και στο ιατρικό προσωπικό της έννοιας της Αποκατάστασης και τη φροντίδα των Χρονίως πασχόντων.

    Γ. Τα νοσοκομεία δεν μπορούν να εισπράξουν χρήματα από τα ταμεία λόγω μη καθορισμού του κόστους των παρεμβάσεων στα προγράμματα αποκατάστασης .

    Δ. Παντελής έλλειψης επικοινωνίας των ιατρών που έχουν τους ασθενείς με τους υπευθύνους των υπαρχόντων κέντρων. Επιλογή των περιστατικών – μεταξύ των ελαχίστων που εισάγονται στα υπάρχοντα κέντρα – πολύ καθυστερημένα και μετά από πολύπλοκες  διαδικασίες και μεγάλη ταλαιπωρία των ασθενών.


  1. 4.                        Σύνοψη – Συμπεράσματα

Η πρώιμος εφαρμογή προγραμμάτων αποκατάστασης είναι σήμερα αποδεκτή στην ιατρική κοινότητα και εφαρμόζεται σε ευρεία κλίμακα. Τα οφέλη έχουν αποδειχθεί πολλαπλώς: καλύτερη ποιότητα ζωής, μείωση αναπηρίας, αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, οικονομικά οφέλη, εξοικονόμηση κλινών στα νοσοκομεία, μείωση των επανεισαγωγών στα νοσοκομεία, κ.α. . Τα οικονομικά οφέλη είναι προφανή αρκεί να υπολογίσει κανείς το κόστος της νοσηλείας και τα έξοδα των συνοδών στα κέντρα του εξωτερικού.

 

Έτσι λοιπόν μεταξύ των άλλων για την άμεση βελτίωση της σημερινής Ελληνικής πραγματικότητας θα προτείναμε τα παρακάτω:

  • Αξιοποίηση των υπάρχουσων υποδομών με τη συνένωση των κέντρων αποκατάστασης με τα γενικά νοσοκομεία. Αυτό θα οδηγήσει στην συνεργασία όλων των εμπλεκομένων ειδικοτήτων που εργάζονται για τον ίδιο σκοπό σε διαφορετικό χώρο.
  • Η πρώϊμος εμπλοκή της ομάδας αποκατάστασης εντός του Νοσοκομείου στους βαρέως πάσχοντες ασθενείς και η προώθησή τους στο κέντρο αποκατάστασης όταν θα είναι εφικτό μεγιστοποιεί το όφελος για τον ασθενή. Η υποστήριξη από τους ευαισθητοποιημένους γιατρούς του νοσοκομείου και η άμεσος κάλυψη των ιατρικών αναγκών των ασθενών που θα μεταφέρονται στα κέντρα καρδιοαναπνευστικής και νευρολογικής αποκατάστασης θα ανεβάσει το επίπεδο και την ποιότητα των παροχών στους βαρέως πάσχοντες.
  • Οργάνωση και ανάπτυξη ομάδων αποκατάστασης εντός του Νοσοκομείου αλλά και σε εξειδικευμένα κέντρα αποκατάστασης για μια ολοκληρωμένη παροχή φροντίδας των ασθενών που χρήζουν προγραμμάτων φυσικής αποκατάστασης
  • Θα πρέπει να γίνει σαφής διαχωρισμός των χρονίως πασχόντων από καταληκτική ασθένεια (χωρίς προοπτική βελτίωσης), από τους χρονίους πάσχοντες με προοπτική βελτίωσης και από τους βαρέως πάσχοντες κατά την διάρκεια νοσηλείας και αμέσως μετά την έξοδο από το νοσοκομείο. Για τους χρονίως πάσχοντες από καταληκτική ασθένεια δεν είναι τα κέντρα αποκατάστασης ο κατάλληλος χώρος διαμονής αλλά κέντρα παρηγορητικής θεραπείας που επίσης εκλείπουν από τη χώρα μας.

 

 

Βιβλιογραφία

  1. WHO, Rehabilitation after cardiovascular diseases, with special emphasis on developing countries, in Technical report series no 831. 1993: Geneva.
  2. Taylor RS, Brown A, Ebrahim S, Jolliffe J, et al. Exercise-based rehabilitation for patients with coronary heart disease: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Am J Med 116:682-692, 2004
  3. Piepoli MF, Davos C, Francis DP, Coats AJ. Exercise training meta-analysis of trials in patients with chronic heart failure (ExTraMATCH), BMJ 328:189, 2004
  4. Oldrervoll LM, Kaasa S, Hjermstad MJ, Lund JA, Loge JH. Physical exercise results in the improved subjective well-being of a few or is effective rehabilitation for all cancer patients?Eur J Cancer. 2004 May;40(7):951-62. Review.  
  5. Gray AM, Bowman GS, Thompson DR. The cost of cardiac rehabilitation services in England and Wales, J R Coll Physicians Lond 31:57-61, 1997
  6. Dendale P, Hansen D, Berger J, Lamotte M. Long-term cost-benefit ratio of cardiac rehabilitation after percutaneous coronary intervention, Acta Cardiol 63:451-456, 2008
  7. Huang Y, Zhang R, Culler SD, Kutner NG. Costs and effectiveness of cardiac rehabilitation for dialysis patients following coronary bypass, Kidney Int 74:1079-1084, 2008
  8. Ninot G, Moullec G, Picot MC, Jaussent A, et al. Cost-saving effect of supervised exercise associated to COPD self-management education program, Respir Med 105:377-385, 2011
  9. Gordon LG, Scuffham P, Battistutta D, Graves N, Tweeddale M, Newman B. A cost-effectiveness analysis of two rehabilitation support services for women with breast cancer. Breast Cancer Res Treat. 2005 Nov;94(2):123-33
  10. Olazaran J, Reisberg B, Clare L, Cruz I, Peña-Casanova J, Del Ser T, Woods B, Beck C, Auer S, Lai C, Spector A, Fazio S, Bond J, Kivipelto M, Brodaty H, Rojo JM, Collins H, Teri L, Mittelman M, Orrell M, Feldman HH, Muñiz R. Nonpharmacological therapies in Alzheimer’s disease: a systematic review of efficacy. Dement Geriatr Cogn Disord. 2010;30(2):161-78. Epub 2010 Sep 10.
  11. Pedersen BK, Saltin B. Evidence for prescribing exercise as therapy in chronic disease, Scand J Med Sci Sports 16 Suppl 1:3-63, 2006
  12. ACSM, ACSM’s guidelines for exercise testing and prescription. 8th ed. 2010: Lippincott, Williams & Wilkins.
  13. Critical illness Rehabilitation. National Institute for Health and Clinical Excellence. http://www.nice.org.uk/CG83
  14. Community – based Rehabiltation Guidelines. http://www.who.int/disabilities/cbr/guidelines/en/index.html
  15. U.S department of Health and Service. http://www.guideline.gov/syntheses/synthesis.aspx?id=16423
  16. Best practice guidelines for Cardiac Rehabilitation and Secondary Prevention. http://www.health.vic.gov.au/nhpa/downloads/bestpracticecardiacrehab.pdf
  17. New Stroke Rehabilitation Guidelines. http://www.health.vic.gov.au/nhpa/downloads/bestpracticecardiacrehab.pd
  18. Rehabilitation following traumatic brain injury

http://www.acnr.co.uk/pdfs/volume6issue2/v6i2management.pdf

  1. Cardiac rehabilitation in Europe: results from the European Cardiac Rehabilitation Inventory Survey. Bjarnason-Wehrens B, McGee H, Zwisler AD, Piepoli MF, Benzer W, Schmid JP, Dendale P, Pogosova NG, Zdrenghea D, Niebauer J, Mendes M; Cardiac Rehabilitation Section European Association of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation. Eur J Cardiovasc Prev Rehabil. 2010 Aug;17(4):410-8.

20. S.Dimopoulos, M.Anastasiou-Nana, D.Sakellariou, S.Drakos, S.Kapsimalakou, G.Maroulidis, P.Roditis, O.Papazachou, I.Vogiatzis, C.Roussos, S.Nanas. Effects of exercise rehabilitation program on heart rate recovery in patients with chronic heart failure.

Eur J Cardiovasc Prev Rehabil 2006 Feb; 13:67–73

  1. P.Roditis, S.Dimopoulos, D.Sakellariou, S.Sarafoglou, E.Kaldara, J.Venetsanakos, J.Vogiatzis, M.Anastasiou-Nana, C.Roussos, S.Nanas. The effects of exercise training on the kinetics of oxygen uptake in patients with chronic heart failure. 

Eur J Cardiovasc Prev Rehabil 2007 Apr;14(2):304-311

22. V. Gerovasili, S. Drakos, M. Kravari, K. Maliaras, E. Karatzanos, S. Dimopoulos,  A. Tasoulis, M. Anastasiou- Nana, Ch. Roussos, S. Nanas.
Physical exercise improves the peripheral microcirculation of patients with chronic heart failure.

J Cardiopulm Rehabil Prev Vol 30, 2010, 385-391

23. A.Tasoulis, O.Papazachou, S.Dimopoulos, V.Gerovasili, E.Karatzanos, T.Kyprianou, S.Drakos, M.Anastasiou-Nana, C.Roussos, S.Nanas

Effects of interval exercise training on respiratory drive in patients with chronic heart failure.

    Respiratory Medicine 2010 Oct;104(10):1557-65.

  1. V. Gerovasili, K. Stefanidis, K.Vitzilaios, L. Karatzanos, P.Politis, A. Koroneos, A.Chatzimichail, Ch. Routsi, Ch. Roussos, S.Nanas.
    Electrical muscle stimulation preserves the muscle mass of critically ill patients.
    Critical Care, 13(5): R161, 2009
  2. Μ.Σ. Παπαδόπουλος, Ε.Πατσάκη. Πρώιμη κινητοποίηση και αποκατάσταση μετά τη ΜΕΘ.

http://www.evaggelismos-hosp.gr/xmsAssets/File/EPISTIMONIKI_ENOSI/2011_suppl2_1_.pdf

  1. Bόλακλης Κ. Τοκμακίδης Σ. Άσκηση στην Ι φάση αποκατάστασης σε ασθενείς με έμφραγμα του μυοκαρδίου (ενδονοσοκομειακά). Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδη, Αθήνα 2005.
  2. Corrà U, Giannuzzi P, Adamopoulos S, et al. Working Group on Cardiac Rehabilitation and Exercise Physiology of the European Society of Cardiology. Executive summary of the position paper of the Working Group on Cardiac Rehabilitation and Exercise Physiology of the European Society of Cardiology (ESC): core components of cardiac rehabilitation in chronic heart failure. Eur J Cardiovasc Prev Rehabil. 2005 Aug;12(4):321-5

28. Volaklis KA, Tokmakidis SP. Resistance exercise training in patients with heart failure. Sports Med. 2005; 35(12): 1085-103. Review.

29. Τokmakidis S., Spassis A., Volaklis K. Training, detraining and retraining effects of a water-based exercise program in patients with coronary artery disease. Cardiology 2008; 111: 257-264.

30. Volaklis K, Spassis A, Tokmakidis S. Land versus water exercise in patients with coronary artery disease: effects on body composition, blood lipids and physical fitness. Am Heart Journal 2007; 154(3): e560-566.

  1. C Routsi, V Gerovasili, I Vasileiadis, E Karatzanos, T Pitsolis, E Tripodaki, V Markaki, D Zervakis, S Nanas. Electrical muscle stimulation prevents critical illness polyneuromyopathy. A randomized parallel intervention trial. Critical Care 14 (2) R74, 2010
  2. Coats AJ, Adamopoulos S, Meyer TE, Conway J, Sleight P. Effects of physical training in chronic heart failure. Lancet. 1990 Jan 13;335(8681):63-6.
  3. Adamopoulos S, Coats AJ, Brunotte F, Arnolda L, Meyer T, Thompson CH, Dunn JF, Stratton J, Kemp GJ, Radda GK, et al. Physical training improves skeletal muscle metabolism in patients with chronic heart failure. J Am Coll Cardiol. 1993 Apr;21(5):1101-6.

 

 

Διαβούλευση στα πλαίσια του Ε.Σ.Π.Ε.Κ.

Στα πλαίσια της ένταξης ερευνητικών περιοχών στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Έρευνας και Καινοτομίας (Ε.Σ.Π.Ε.Κ.), η Εταιρεία μας κατέθεσε πρόταση σχετικά με την άσκηση και την υγεία. Το πλήρες κείμενο της πρότασης έχει αναρτηθεί στις σελίδες μελών. Εναλλακτικά, μπορείτε να το αναζητήσετε μέσω του συνδέσμου 

http://www.opengov.gr/ypepth/?c=11366

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα Καρδιακής Αποκατάστασης

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία και η EACPR οργανώνουν τον Σεπτέμβρη εκπαιδευτικά προγράμματα για την Καρδιακή Αποκατάσταση στη Βέρνη της Ελβετίας. Περισσότερες πληροφορίες και το αναλυτικό πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε στο σύνδεσμο

http://www.escardio.org/communities/EACPR/education/Pages/cardiac-rehab-courses-2012.aspx

Ενδιαφέρον άρθρο

Ενδιαφέρον άρθρο σε κυριακάτικη εφημερίδα για την άσκηση με τίτλο ”Η πολλή άσκηση…βλάπτει σοβαρά την υγεία”, στο οποίο μπορείτε να βρείτε και συνέντευξη του Καθηγητή Εργοφυσιολογίας και Προέδρου της Εταιρείας μας κ. Σάββα Τοκμακίδη.

Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο, ακολουθώντας τον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.tovima.gr/science/article/?aid=464838&wordsinarticle=%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B7%CF%83%CE%B7